Whey Protein Sivilce Yapar mı? Araştırmalar Ne Diyor?
Protein tozu kullanmaya başlayan pek çok kişinin aklına gelen sorulardan biri “whey protein sivilce yapar mı?” sorusudur. Bu yazıda whey proteinin ne olduğunu, whey ile akne arasındaki ilişkiyi inceleyen yayınların neler raporladığını ve bu çalışmaların sınırlılıklarını özetliyoruz. Whey hakkında genel bilgi için Whey Protein Nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.
Whey protein nedir?
Whey (peynir altı suyu proteini), sütün protein kısmının yaklaşık %20'sini oluşturan proteindir; geri kalan büyük bölüm kazeindir. Takviye edici gıdalarda başlıca konsantre (WPC), izole (WPI) ve hidrolize formlarda bulunur. Formlar arasındaki temel fark protein, laktoz ve yağ oranlarıdır.
Bu soru neden soruluyor?
Süt ve süt ürünleri ile akne arasındaki ilişki dermatoloji literatüründe uzun süredir tartışılmaktadır. Bazı yayınlar bu ilişkiyi insülin ve insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) mekanizmaları üzerinden açıklamaya çalışmıştır. Whey, sütün bir fraksiyonu olduğu için benzer soruların konusu olmuştur.
Araştırmalar ne diyor?
Aşağıdaki çalışmalar Provitamin'de satılan ürünlerle yapılmamıştır. Özetler, yayınların kendi raporladığı bulguları tarafsız biçimde aktarmak amacıyla hazırlanmıştır ve herhangi bir ürüne ilişkin etki veya sağlık iddiası taşımaz.
Vaka raporları (2012–2017)
Silverberg NB (2012), “Whey protein precipitating moderate to severe acne flares in 5 teenaged athletes” (Cutis): whey kullanmaya başladıktan sonra akne görülen 14–18 yaş arası 5 erkek hastanın vaka raporu. Kaynak: PubMed 22988649
Simonart T (2012), “Acne and whey protein supplementation among bodybuilders” (Dermatology): vücut geliştirme ile ilgilenen 5 yetişkin erkekte vaka raporu. Kaynak: PubMed 23257731
Cengiz FP ve ark. (2017), “Acne located on the trunk, whey protein supplementation: Is there any association?” (Health Promotion Perspectives): İstanbul Bezmialem Vakıf Üniversitesi'nden araştırmacıların, gövdede akne görülen 6 erkek ergen hastayı raporladığı yayın. Kaynak: PubMed 28326292
Vaka raporları kontrol grubu içermez; bu nedenle neden-sonuç ilişkisi kurmak için yeterli değildir. Yazarların kendileri de daha büyük çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtmiştir.
2024 – Ürdün'den vaka-kontrol çalışması
Muhaidat J ve ark. (2024), “The Effect of Whey Protein Supplements on Acne Vulgaris among Male Adolescents and Young Adults: A Case-Control Study from North of Jordan” (Dermatology Research and Practice). Spor salonlarına giden 201 erkekle yürütülen gözlemsel çalışmada, akne grubunda son üç ayda whey kullananların oranı (%47) kontrol grubuna (%27,7) göre daha yüksek raporlanmıştır. Gözlemsel tasarım nedeniyle bu çalışma bir ilişki gösterir, neden-sonuç göstermez. Kaynak: PubMed 38633058
2024 – Randomize kontrollü çalışma
Sompochpruetikul K ve ark. (2024), “Whey protein and male acne: A double-blind, randomized controlled trial” (Journal of Dermatology). Hafif-orta düzey aknesi olan 49 erkek 6 ay boyunca günde 30 g whey veya whey içermeyen bir besin takviyesi kullanmıştır. Araştırmacılar toplam akne lezyonu ve şiddetindeki değişimlerde whey grubunun kontrol grubundan kötü olmadığını (non-inferior) raporlamıştır. Kaynak: PubMed 38291989, Google Scholar
2021 – Sistematik derleme
Vasconcelos QDJS ve ark. (2021), “Whey protein supplementation and its potentially adverse effects on health: a systematic review” (Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism). 11 yayını inceleyen derlemede, akne ile ilişkilendirilen çalışmalar da ele alınmış ve farklı whey türlerini karşılaştıran yeni çalışmalara ihtiyaç olduğu belirtilmiştir. Kaynak: PubMed 32702243
Whey ürünlerinde etikette nelere bakılabilir?
Protein formu: Konsantre, izole veya hidrolize whey.
Servis başına protein, karbonhidrat, şeker ve yağ miktarı.
Ek içerikler: Tatlandırıcılar, aroma vericiler, eklenen vitamin ve mineraller.
Alerjen bilgisi: Süt ve süt ürünleri, soya, gluten uyarıları.
Etiket okuma hakkında ayrıntılı bilgi için supplement etiketi nasıl okunur yazımıza bakabilirsiniz.
Provitamin'deki whey ürünlerinden örnekler
Big Joy Big Whey Classic Whey Protein 1050 Gr: Peynir altı suyu protein konsantresi bazlı toz.
Proteinocean Whey Isolate Protein 400 Gr Çikolata: İzole whey içeren çikolata aromalı toz.
Nutrend %100 Whey Protein 2250 Gr: Whey protein bazlı toz.
Animal Joy Whey Protein 450 Gr Kurabiye: Kurabiye aromalı whey protein tozu.
Protein tozlarının güvenliğiyle ilgili genel sorular için Protein Tozu Kullanmak Zararlı mı? ve kullanım zamanı için Whey Protein Ne Zaman ve Nasıl Kullanılmalı? yazılarımızı okuyabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Whey protein sivilce yapar mı?
Vaka raporları ve bir vaka-kontrol çalışması whey kullanımı ile akne arasında ilişki raporlamıştır. 2024'teki randomize kontrollü çalışmada ise 6 aylık kullanımda whey grubunda akne değişimleri kontrol grubuyla benzer bulunmuştur. Kanıtlar sınırlı ve çelişkilidir.
İzole whey ile konsantre whey arasında akne açısından fark var mı?
Farklı whey formlarını akne açısından doğrudan karşılaştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Formlar arasındaki bilinen fark protein, laktoz ve yağ oranlarıdır.
Whey protein kullanırken cilt problemi yaşarsam ne yapmalıyım?
Cilt ile ilgili herhangi bir şikâyetiniz varsa bir dermatoloğa danışmanız önerilir.
Whey protein süt içerir mi?
Evet, whey sütten elde edilen bir proteindir. Süt alerjisi olan kişilerin ürün etiketindeki alerjen uyarılarını dikkate alması gerekir.
Günde ne kadar whey protein kullanılır?
Servis miktarı ürüne göre değişir; ambalajdaki kullanım talimatına uyulmalıdır.
Önemli Not
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz ve normal beslenmenin yerine geçmez. Hamilelik, emzirme, süregelen bir sağlık durumu veya ilaç kullanımı söz konusuysa kullanmadan önce doktorunuza ya da eczacınıza danışınız. Ürün etiketinde belirtilen günlük kullanım miktarını aşmayınız; çocukların ulaşamayacağı yerde saklayınız.
Yorumlar