Maltodekstrin Nedir? Zararlı mı, Ne İçin Kullanılır?

Gıda etiketlerinde ve sporcu ürünlerinde sıkça gördüğünüz maltodekstrin, Google'da “maltodekstrin nedir?” ve “maltodekstrin zararlı mı?” sorularıyla çok aranan bir bileşendir. Bu yazıda maltodekstrinin nasıl üretildiğini, sporcu beslenmesinde neden kullanıldığını, etiketlerde nasıl göründüğünü ve araştırmaların ne söylediğini özetliyoruz.

Maltodekstrin nedir?

Maltodekstrin, mısır, pirinç, patates veya buğday gibi kaynaklardan elde edilen nişastanın kısmen parçalanmasıyla (hidroliz) üretilen bir karbonhidrattır. Birbirine bağlı glikoz birimlerinden oluşan bir polisakkarittir. Beyaz, toz halinde, tadı nötr veya hafif tatlıdır ve suda kolay çözünür. Gıda sanayisinde kıvam verici, dolgu maddesi ve taşıyıcı olarak da kullanılır.

Maltodekstrinler “dekstroz eşdeğeri” (DE) adı verilen bir değerle sınıflandırılır; DE değeri yükseldikçe ürün glikoza daha yakın, daha tatlı hale gelir. Examine.com, maltodekstrini glisemik indeksi yüksek, kolay sindirilen ve bu nedenle spor içeceklerinde sık kullanılan bir polisakkarit olarak tanımlar.

Sporcu beslenmesinde maltodekstrin neden kullanılır?

Maltodekstrin, sıvı olarak hızlıca hazırlanabilen pratik bir karbonhidrat kaynağıdır. Bu nedenle uzun süreli ve yoğun antrenman yapan sporcuların karbonhidrat alımını planlarken tercih edilen ürünlerde, mass gainer'larda ve bazı protein karışımlarında yer alır. Spor beslenmesi kılavuzlarında egzersiz sırasındaki karbonhidrat ihtiyacının antrenman süresine ve yoğunluğuna göre değiştiği vurgulanır (bkz. Jeukendrup, 2014).

Sitemizdeki maltodekstrin ve karbonhidrat ürünleri

Animal Joy Maltodextrin 2000 Gr Kurabiye, karbonhidrat desteği amacıyla kullanılan, kurabiye aromalı toz formda bir üründür; 2000 g'lık ambalaj 40 servis içerir.

Olimp Carbonox 1000 Gr Ananas, maltodekstrin, glikoz ve izomaltulozu bir araya getiren bir karbonhidrat ürünüdür; formülünde L-arjinin ve 12 vitamin/mineral de bulunur. Etikete göre porsiyon 50 g (1 ölçek) olup 100 ml su ile hazırlanır; kullanım zamanı egzersizden yaklaşık 30 dakika önce veya hemen sonrasıdır; ambalaj 20 servis içerir.

Katı gıda formunda bir karbonhidrat kaynağı arıyorsanız Cream of Rice Nedir? yazımıza, yüksek kalorili karışımlar için ise Mass Gainer'lar Gerçekten Kilo Aldırır mı? yazımıza göz atabilirsiniz.

Maltodekstrin zararlı mı?

Maltodekstrin, birçok ülkede gıda bileşeni olarak kullanımına izin verilen bir karbonhidrattır. Hofman ve arkadaşlarının 2016 tarihli derlemesi, sindirilebilir maltodekstrinlerin beslenme, sağlık ve mevzuat açılarını ele alır. Dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Maltodekstrin enerji (kalori) içerir; 1 g karbonhidrat yaklaşık 4 kcal'dir. Günlük toplam enerji alımı içinde değerlendirilmelidir.

• Glisemik indeksi yüksek bir karbonhidrat olarak sınıflandırılır. Kan şekeri takibi yapan veya diyabeti olan kişiler kullanmadan önce doktorlarına danışmalıdır.

• Buğday kaynaklı maltodekstrinlerde gluten hassasiyeti olanlar etiketteki alerjen bilgisini kontrol etmelidir.

• Aromalı ürünlerde tatlandırıcı ve aroma vericiler bulunabilir; içindekiler listesini okuyun: Supplement Etiketi Nasıl Okunur?

Araştırmalar ne diyor?

Aşağıdaki çalışmalar Provitamin'de satılan ürünlerle yapılmamıştır. Özetler, yayınların kendi raporladığı bulguları tarafsız biçimde aktarmak amacıyla hazırlanmıştır ve herhangi bir ürüne ilişkin etki veya sağlık iddiası taşımaz.

• Examine.com – Maltodextrin: Maltodekstrini nişastadan elde edilen, glisemik indeksi yüksek, kolay sindirilen bir polisakkarit olarak tanımlar.

• Hofman ve ark., 2016 – Critical Reviews in Food Science and Nutrition (PubMed 25674937): Sindirilebilir maltodekstrinlerin üretimini, özelliklerini, beslenme ve mevzuat boyutlarını inceleyen kapsamlı derleme.

• Jeukendrup, 2014 – Sports Medicine (PubMed 24791914): Egzersiz sırasında karbonhidrat alımına ilişkin önerileri egzersiz süresi ve yoğunluğuna göre ele alan derleme; farklı karbonhidrat türlerinin birlikte kullanımını tartışır.

• Kerksick ve ark., 2018 – ISSN Exercise & Sports Nutrition Review (PubMed 30068354): Spor beslenmesinde karbonhidrat, protein ve takviyelere ilişkin güncellenmiş araştırma özeti ve öneriler.

• Google Scholar – maltodextrin sports nutrition: Güncel akademik yayınlar için arama bağlantısı.

Sık Sorulan Sorular

Maltodekstrin şeker mi?

Maltodekstrin bir polisakkarittir, yani birçok glikoz biriminden oluşur. Besin değerleri tablosunda karbonhidrat olarak yer alır; “şekerler” satırındaki değer ise ürünün DE değerine ve formülüne göre değişir.

Maltodekstrin glutensiz mi?

Kaynağa bağlıdır. Mısır, pirinç veya patates kaynaklı maltodekstrinler gluten içermez; buğday kaynaklı olanlarda etiketteki alerjen bilgisine bakın.

Maltodekstrin ne zaman kullanılır?

Ürün talimatına göre değişir. Örneğin Olimp Carbonox etiketinde egzersizden yaklaşık 30 dakika önce veya hemen sonra kullanım belirtilir.

Maltodekstrin protein tozuyla karıştırılabilir mi?

Evet, bazı sporcular maltodekstrini protein shake'ine ekler. Toplam kalori ve karbonhidrat miktarını etiketlerden hesaplayın.

Maltodekstrin ile dekstroz arasındaki fark nedir?

Dekstroz tek bir glikoz molekülüdür; maltodekstrin ise birbirine bağlı çok sayıda glikoz biriminden oluşur. Tat, çözünürlük ve ozmolalite açısından farklılık gösterirler.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz ve normal beslenmenin yerine geçmez. Hamilelik, emzirme, süregelen bir sağlık durumu veya ilaç kullanımı söz konusuysa kullanmadan önce doktorunuza ya da eczacınıza danışınız. Ürün etiketinde belirtilen günlük kullanım miktarını aşmayınız; çocukların ulaşamayacağı yerde saklayınız.